ابوالحسن خرقانی و آیین جوانمردی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ندارد

چکیده

عیاری یکی از آیینهای طبقه عوام در ایران با سابقهای بسیار کهن بود. برخی پیروان این آیین تحت
تأثیر زاهدان و عابدانِ مذاهب و ادیان مختلف از جمله اسلام قرارگرفتند و این آیین را تبدیل به آیین
کردند. تصوف نیز که از قرن سوم و چهارم در ایران بهتدریج رواج یافت، بر آیین « جوانمردی » فتوت یا
جوانمردی اثر گذاشت و از آن تأثیر هم پذیرفت. به نظر میرسد که ابوالحسن خرقانی از جمله پیروان
آیین جوانمردی بود که با تصوف آشنا شد و بعدها صوفیان وی را کاملاً صوفی دانستند. در این مقاله
سعی نویسنده آن است که با معرفی اجمالی جوانمردی و با توجه به تلقی خرقانی از آن بر اساس
گفتارهای او در آثار منسوب به وی و نیز گزارش برخی منابع صوفیه، نسبت و ارتباط ابوالحسن خرقانی
با این آیین بررسی شود. در نهایت در پی آن است تا دریابد که آیا خرقانی را باید عارفی در سلک
جوانمردان دانست یا عارفی از جرگة اهل تصوف.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Abul-assan KharaÎānī and ‘Javānmardī

چکیده [English]

#Ayyārī is a very old Persian cult that closely linked to the middle class
people in Iran. Some of the #ayyārān, under the impact of ascetics
(zāhidān) from various sects and religions, including Islam, developed
#ayyāri into javānmardī (or futowwa). Afterward, there was a mutual
impact between Sufism which spread in Iran in 4th and 5th AH and
Javānmardi. Sheikh Abul-Hassan Kharaqāni, who apparently was
close to javānmardi, became familiar with Tasawwuf, and later on, he
was considered as a member of Sufi orders by Sufi authorities. In the
present article, after a brief introductory description of javānmardi,
Kharaqāni's sayings in the works attributed to him is studied as well as
the reports of Sufi sources about him. Then the relationship between
Kharaqāni and javānmardi is discussed along with a debate about
what he understands from javanmardi. Finally, the article tries to
conclude whether Kharaqāni should be seen as a religious mystic
among javānmardān or as a mystic among Sufis.

کلیدواژه‌ها [English]

  • KharaÎāni
  • Tasawwuf
  • #Ayyārī
  • Javānmardī / Futowwa