تطور گفتمان تفویض در سده دوم هجری و طیف مفضّل بن عمر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ندارد

چکیده

گفتمان تفویض  به معنای غلو  و جریان مفوضه از موضوعاتی اند که در بررسی تاریخ اندیشه امامیه
تاکنون بدانها کمتر توجه شده است. پژوهش های معدودی نیز که به این بحث پرداخته اند غالبا در
چارچوبی کلامی بوده است و از بررسی تفویض و مسائل مربوط ب ه آن در بستر تاریخی اش غفلت شده
است. این مقاله تاریخ شک لگیری و تطور گفتمان تفویض در سده دوم هجری را دنبال م یکند. پی گیری
این موضوع از نقطه آغاز آن، یعنی سده دوم هجری، نشان می دهد که گفتمان تفویض در دوره صادقین
غالبا در برابر جبر به کار می رفته است. « تفویض »  علیهماالسلام  هنوز معنای معهود آن را نداشته و
نگارنده در ادامه نشان م یدهد که از اواخر سده دوم هجری بود که گفتمان تفویض در جامعه شکل
گرفت؛ یعنی برخی عقاید غالیانه که تا پیش از آن وجود داشت، در قالب گفتمان تفویض و اصطلاح
مفوضه مطرح و صاحب هویت اجتماعی شد. این مقاله در ادامه به بررسی علل و زمینه هایی می پردازد
که موجب شد اصحاب مفضّل بن عمر  یعنی مهم ترین گروه امامی که با این گفتمان پیوند یافت  به
اعتقادات تفویضی متهم شوند و بعضا مفوضی خوانده شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study on the Evolution of Tafwī' (delegation) Discourse in the 2nd Century A.H. and its Relationship with the Circle of Mufa''al ibn #Umar

چکیده [English]

Among many studies on the history of Imāmīya, less attention has
been paid to the discourse of Tafwī' and Mufawwi'a. However there
are some studies which examined this issue, they investigated Tafwī'
only in a polemical framework and study of Tafwī' and related issues
in a historical context did not accorded. This paper discusses the
formation history of Tafwī' discourse and its evolution in the 2nd
century AH. Investigating this discourse at the beginning of the 2nd
century demonstrates that it did not related to the Ghuluw at the time,
while it was used for issues related to djabr and Tafwī'
(predestination) during the -ādiÎayn lifetimes. Although before the
late 2nd century Ghulāt was held Tafwī' notions, but author shows
that the formation of Tafwī' discourse was not in that time and it was
emerging as discourse and found a social identity at the late 2nd
century AH. In this paper we also continue to investigate the causes
that led the Circle of Mufa''al to be charged with Tafwī' or in some
cases called Mufawwi'a.

کلیدواژه‌ها [English]

  • discourse of Tafwī' (delegation)
  • Mufawwi'a
  • Circle of Mufa''al ibn #Umar
  • Khaããābīya
  • Ghulāt