حسن بن زاهد کرمانی دانشمند کیمیایی سده هشتم هجری و آثار او در کیمیا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

ندارد

چکیده

حسن بن زاهد، مشهور به غریبِ کرمانی از دانشمندان ایرانی است که در نیمه اول سده هشتم هجری
زنده بوده است. وی در سال 723 هجری قمری از فضای نامساعد اجتماعی و فرهنگی ایران در زمان
حکومت ابوسعیدِ بهادر از ایلخانان مغول به زیر سایه حمایت سلطان محمد بن تُغلُق، دومین پادشاه
سلسله تُغلُقشاهیانِ هند پناه برد و آثاری در علم کیمیا تألیف و به آن پادشاه تقدیم نمود. اولین اثر این
نویسنده، کتابی به زبان فارسی با عنوان مفتاحالرموز در 6 باب و 31 فصل است. این کتاب در کلیات و
مبانی علم کیمیا و بین سا لهای 723 تا 726 هجری قمری تصنیف شده است. از این دانشمند
مسلمان، که متاسفانه تاکنون ناشناخته مانده است، حداقل دو اثر دیگر در علم کیمیا به زبان فارسی بر
جا مانده است: مقلادالکنوز که جنبه عملی و تجربی آن بیشتر بوده و به شرح فرایندها و آلات و ادوات
کیمیاگری پرداخته و رساله مختصری با عنوان منتخب مفتاحالرموز که هرچند مطالب آن تا حدی به
مفتاحالرموز شباهت دارد، اما کتاب مستقلی است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

0assan ibn Zāhed Kirmānī, an Alchemist of 8th Century and his Works

چکیده [English]

0assan ibn Zāhed Gharib Kermāni was a Persian Muslim alchemist,
lived in first half of the 8th century. In the period of Abu-Sa`id
Bahādur of Mongol Ilkhānate dynasty in Iran, Ibn Zāhed travelled in
723 A.H. to India, where he was supported by Sultān Mohammad ibn
Tughluq, the second king of the Tughlaq dynasty of India, and then
his alchemical books were dedicated to the king. His first book,
Miftāh al-romūz is an authentic book that deals with the fundamentals
of Alchemy, covering 6 chapters and 31 parts. Two other Farsi books
are left by him and unfortunately not well-known: Mighlād al-konūz
which explains alchemical processes, tools and equipments used in
alchemy and Muntakhab (a selection) of Miftāh al-romūz which is an
independent treatise, however, more or less, is similar to Miftāh alromūz

کلیدواژه‌ها [English]

  • 0assan ibn Zāhed Kirmānī
  • Islamic Alchemy
  • Miftāh alrumūz
  • Mighlād al-kunūz
  • Muntakhab of Miftāh al-rumūz