ارجاع به قرآن در ادبیات ناظر به بددینی در میان مسلمانان تا سده هفتم: 2 ، پژوهشی در تاریخ اجتماعی زبان دین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ندارد

چکیده

از صدر اسلام پیامبر اکرم (ص) و صحابه در مواجهه با بیدینان و خارجان از محدوده ایمانی و نیز با
خوانده شدهاند، از اصطلاحات و « منافق/فاسق » و « کافر/مشرک » بددینان که به ترتیب در زبان قرآنی
تعابیر قرآنی استفاده کردهاند؛ در بررسی تاریخ اجتماعی زبان دینی در اسلام و با در نظر گرفتن انبوهی
از شواهد که از متون کلامی، فقهی، تاریخی و ادبی برمیآید، ملاحظه میشود که بسیاری از کاربران این
مجموعه واژگان و تعابیر در بافت مباحثات و منازعات درو ندینی، مشروعیت چنین کاربردهایی را به
سخن قرآنی مستظهر میدانستند. در موارد بسیار فهم ناصواب از آیات مربوط به بددینان و بی دینان
موجب شده است که برخی از مسلمانان در جریان تکفیر و تفسی قها و مناقشات کلامی، فقهی، سیاسی
و . . . از طریق قیاس و تعمیمِ مصادیق این آیات، واژگان و تعابیر به کار رفته در آ نها را در مورد رقبا و
مخالفان به کار گیرند. در این نگاشته بر آنیم با ارائه برخی شواهد تاریخی، چند و چون فهم و برداش تها
از آیات یاد شده را بررسی کنیم و به اختصار نشان دهیم که چگونه فهم ناصواب از این آیات و
به کارگیری نادرستشان گاه به جای تقویت همگرایی مسلمانان به واگرایی آنها انجامیده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reference to Quran in Islamic Anti-heterodoxic Literature till the 7th century; a Survey of Social History of Religious Language

چکیده [English]

From the early time of Islam, the holy prophet and his followers in
encountering and calling outsider and insider impiouses, who are
respectively called in Quran “Kafir/Mushrik” and “Munafiq/Fasiq”,
have been using Quranic terms and phrases. Studying social history of
religious language in Islam and observing so many evidences from
different theological, juridical, historical and literary texts, it is seen
that many users of the imprecation and expletive during the religious
disputations and controversies, by referring to Quran have accredited
their language. In many cases, inaccurate perceptions of the verses
about infidels and heretics have led some muslims to use the terms
and phrases of these verses against opponents and rivals in
combinations, reprimands, charges and different theological, political
and social arguments, by means of analogy and generalizing. In this
survey, by presenting some historical samples it has been attempted to
investigate the perceptions of the mentioned verses and briefly show
how the inaccurate interpretations and abuses of them instead of
unifying may result in separation and divergence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Religious Language
  • Quranic Language
  • Heteredoxic Literature
  • Commination
  • Imprecation
  • Curse
  • Quran