بررسی انتقادی تأثیر ابن سینا بر جریان اخترشناسی در دوره اسلامی و نقد نظریه « انقلاب علمی در رصدخانة مراغه »

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ندارد

چکیده

در این مقاله به سه تأثیر عمده بوعلی سینا بر نجوم دوره اسلامی پرداخته می شود: نخست، وی تمایزی
روش شناختی بین نجوم به عنوان علمی محاسباتی و برهانی، و تنجیم، به عنوان علمی تخمینی نهاد و از
این رو یک انفکاک اصولی بین نجوم و تنجیم، که در سراسر نجوم بابلی و یونانی و اسکندرانی به منزلة
یک کلّ پنداشته می شدند، رقم زد؛ دوم، دفاع وی از فلسفة ارسطویی در برابر تشکیکات ذهن تجربی
ابوریحان بیرونی است که از نقش مثبت عوامل جامعه شناختی به نفع وی نیز سود برده بود؛ سوم، تأثیر
آموزه های مشّایی با قرائت سینوی در فعالیت های نجومی دورة نخست رصدخان ه مراغه، حلقة علمی
نصیرالدین طوسی، است. این تأثیرات در مقیاس دانش نجوم واجد جنبه های منفی و مثبت بوده است :
تأثیر نخست گامی رو به جلو محسوب می شود، در حالی که دو تأثیر بعدی، یا به کاستن قدرت دانش
نجوم و ناتوانی آن در تغییر باورهای رایج فلسفه طبیعی منجر شد یا در برخی جای ها و برهه ها منجر به
فروکاستن آن تا حد یک دانش هندسی گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Critical Review of the Avicenna’s Effects on the Islamic Astronomy; a Critique on the Saliba’s Theory of Scientific Revolution in Maragha Observatory

چکیده [English]

This paper deals with three main effects of Avicenna on the Islamic
Astronomy. First, he, methodologically, made a remarkable distinct
between Astronomy, as a proofed and mathematical science, and
Astrology, as a conjectural knowledge, and hence, he made a principal
separation between Astronomy and Astrology, while these two
assumed to be permanently as a united whole throughout the
Babylonian, Greek, and Hellenistic periods. Second, his defense of the
Aristotelian philosophy against the experimental doubts of Bīrūnī.
Third, the effect of his peripatetic ideas on the astronomical activities
in the first period of Maragha observatory, namely, the scientific circle
established by Nasīr al-Dīn al-Tūsī. These effects bear some positive
and negative consequences on Astronomy; the first may be assumed
as a step to forward, while the two latter ones diminished the power of
Astronomy as an experiential science and made it unable to change
the customary, dominant ideas of the natural philosophy, or, in some
places, reduced it as a purely geometrical science.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Astronomy
  • Astrology
  • Avicenna
  • Peripatetic Philosophy
  • Maragha School