بویهیان و زیاریان: روایتی نویافته از کتاب التاجی ،*،

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ندارد

چکیده

بخش  مهمی از آگاهی موجود درباره دو سلسله ایرانی آل بویه و آل زیار مأخوذ از تاریخ دودمانی بویهیان موسوم به کتاب التاجی فی أخبار الدولة الدیلمیة اثر معروف ابو اسحاق الصابی (د ح 381 ﻫ.) است که  نسخه ای از آن در دست نیست، اما منقولاتی از آن را در آثار متأخرتر می توان یافت. تلخیصی از کتاب التاجی به خامهمجدالدین ابوالفتح فضل الله بن عبدالحمید الکرمانی (د ح 620 ﻫ.) نیز موجود است که در شرح او بر الیمینی، موسوم به جوامع الِفقَر و لوامع الفِکَر، آمده است. این خلاصه تا کنون مورد مطالعه قرار نگرفته است. مقاله حاضر بر آن است با ارائه متن ویرایش شده تلخیص الکرمانی و توضیح محتوای آن، منشأ درونی سقوط آل بویه را روشن تر سازد. بررسی خلاصه کتاب التاجی نشان می دهد که مشروعیت حکومت بویهیان و توجیه سیاست های عضدالدوله قدرتمندترین حاکم بویهی (د 372 ﻫ.) در قبال خاندانش ملاحظات اصلی در تاریخ دودمانی بودند که صابی مجبور به نوشتن آن شد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Būyids and Zīyārids: A newly found account from Kitāb al-Tājī

چکیده [English]

An important part of the available information on the Iranian dynasties
of Būyid and Zīyārid is derived from the dynastic history of the
Būyids, entitled Kitāb al-Tājī fī Akhbār al-Dawla al-Daylamīyya, the
lost well-known work of Abu Ishāq al-Şābī (d. ca. 381 A.H.), of
which fragments are found in the later works. The condensation of
Kitā al-Tājī has also been produced by Majd al-Dīn Abu al-Fath Fadl
Allah al-Kirmanī (d. ca. 620 A.H.) in his commentary on al-Yamīnī,
entitled Jawāmi‘ al-Fikar wa Lawāmi‘ al-Fikar. This abridgement has
not been studied as yet. Enlightening internal reason of the Būyids’
collapse, the present article provides both the edited text of al-
Kirmani’s abridgement as well as explanatory notes on its contents.
The study of the abridgement of Kitāb al-Tājī indicates that legitimacy
of the Būyids’ rule and justification of policies of Adud al-Dawla, the
most powerful Būyid ruler (d. 372/983), towards his own household
were the main concerns in the dynastic history which al-Şābī was
forced to write.

کلیدواژه‌ها [English]

  • histories of dynasties
  • Kitāb al-Tājī
  • Būyids
  • legitimacy of Būyids
  • failing of Būyids