بازتاب تاریخ در دیوان لغات الترک محمود کاشغری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ندارد

چکیده

دیوان کاشغری، گرچه بیشتر در زمینۀ زبان و ادبیات ترکی به رشتۀ تحریر درآمده است،
لکن مقدمۀ نسبتاً طولانی آن در تاریخ ترک و گویش های ترکی و نیز اطلاعات قابل
توجه در تاریخ سیاسی، ادبی، اجتماعی، فرهنگی و جغرافیای تاریخی و اصطلاحات
دیوانی در سده های چهارم و پنجم هجری، که مؤلف خود از افراد دخیل در سازمان های
حکومتی بوده است، این اثر را در ردیف منابع مهم خاصّه در زمینه های تاریخی و
جغرافیایی و تشکیلات اداری این عصر قرار داده است . از سوی دیگر وجود برخی
اطلاعات کم نظیر و گاهی بی نظیر و منحصر به فرد، به ویژه دربارۀ ترکان و آداب و رسوم
ساکنان شرق جهان اسلام، از جمله نقشۀ رنگی مناطق جغرافیایی اقوام و قبایل ترک در
جهان، چگونگی پذیرش اسلام از سوی ترکان و نیز اوضاع سیاسی و اجتماعی و فرهنگی
قراخانیان، به عنوان نخستین دولت اسلامی ترک، بر ارزش تاریخی آن افزوده است .
مقالۀ حاضر که به بررسی بازتاب تاریخ در دیوان کاشغری پرداخته، در صدد نشان دادن
اهمیت این اثر، در موضوعات مختلف تاریخی است
دیوان کاشغری، گرچه بیشتر در زمینۀ زبان و ادبیات ترکی به رشتۀ تحریر درآمده است،
لکن مقدمۀ نسبتاً طولانی آن در تاریخ ترک و گویش های ترکی و نیز اطلاعات قابل
توجه در تاریخ سیاسی، ادبی، اجتماعی، فرهنگی و جغرافیای تاریخی و اصطلاحات
دیوانی در سده های چهارم و پنجم هجری، که مؤلف خود از افراد دخیل در سازمان های
حکومتی بوده است، این اثر را در ردیف منابع مهم خاصّه در زمینه های تاریخی و
جغرافیایی و تشکیلات اداری این عصر قرار داده است . از سوی دیگر وجود برخی
اطلاعات کم نظیر و گاهی بی نظیر و منحصر به فرد، به ویژه دربارۀ ترکان و آداب و رسوم
ساکنان شرق جهان اسلام، از جمله نقشۀ رنگی مناطق جغرافیایی اقوام و قبایل ترک در
جهان، چگونگی پذیرش اسلام از سوی ترکان و نیز اوضاع سیاسی و اجتماعی و فرهنگی
قراخانیان، به عنوان نخستین دولت اسلامی ترک، بر ارزش تاریخی آن افزوده است .
مقالۀ حاضر که به بررسی بازتاب تاریخ در دیوان کاشغری پرداخته، در صدد نشان دادن
اهمیت این اثر، در موضوعات مختلف تاریخی است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reflection of History in Mahmūd Kāshgharī’s Dīwān Lughāt al-Turk

چکیده [English]

Kāshgharī’s Dīwān focuses mostly on Turkish language and literature. The
author himself had a hand in governmental organization. The long
introduction of the work includes history of the Turks; Turkish accents;
noticeable information regarding political, literal, social, cultural history;
historical geography and administrative terminology in 4th and 5th centuries
A.H. The writing posses some rare information, particularly regarding the
Turks; the common ceremonies of the Islamic world’s residents; a coloured