تعامل حیات فکری و سیاسی در دوره امویان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ندارد

چکیده

اندیشمندان در طول تاریخ، نقش مؤثری در حیات سیاسی جوامع داشته اند. به همین جهت حکومتگران با آگاهی از نقش و جایگاه مهم آنان، برای سهولت سلطه بر جامعه و کسب مقبولیت و مشروعیت، تعامل با اندیشمندان و همراه ساختن حیات فکری جامعه را با حکومت ضروری می­دانسته­ اند؛ امّا این تعامل دوجانبه همیشه به سود طبقه حاکم نبوده، بلکه گاهی تفکر گروهی از اندیشمندان در مقابله با حکومتگران، موجب تضعیف یا حتی سقوط آنان گردیده است. مقاله حاضر، تعامل حکومتگران اموی و اندیشمندان جامعه را بررسی می کند و چگونگی شکل گیری، هدف و تاثیر گذاری هر یک از گروه ­های فکری مانند اهل حدیث، مرجئه، جبریون و قدریه را در دوره امویان تبیین می نماید و مدلل می سازد که اندیشمندان جامعه اسلامی درتعامل با خلفای اموی یکسان عمل نکرده اند. چنان که گروهی از اندیشمندان در خدمت خلفای اموی قرار گرفته و به ابزاری برای توجیه حکومت آنان تبدیل شدند، و در مقابل، گروهی دیگر به نقد خلفا و خلافت اموی پرداختند و منشا تغییر و تحولاتی در جامعه اسلامی گردیدند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Interaction between Intellectual and Political Life under the Umayyads

نویسنده [English]

  • P Torkaman Azar
چکیده [English]

Throughout the history, scholars have had an influential role on the
political life of societies. Being aware of their important role and
position, rulers have deemed it necessary to have interaction with
scholars, to get acceptability & legitimacy and to make the intellectual
life of the society follow the state, in order to dominate society easily.
However, this interaction was not all the time beneficial for the state,
but, sometimes, scholars’ confrontation with rulers led to their
weakness and even their fall. This article investigates the interaction
between the Umayyads and scholars, and indicates the establishment,
goals and influences of some of these intellectual schools like
Traditionists, Procrastinators (Murji’ites), Necessitarians and Freewillers
(Qadarites), and demonstrates that these scholars have not
acted in the same way: some of them were at Umayyad’s service, to
justify their right to rule; while others criticized Caliphate, in general,
and Umayyads’ Caliphate, in particular, which led to changes and
developments in Islamic society.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Umayyads
  • Traditionists
  • Procrastinators (Murji’ites)
  • Necessitarians
  • Free-willers (Qadarites)