دو تأویل از یک تمدن: بازخوانی دو اثر عبدالحسین زرین‌کوب؛ دو قرن سکوت و کارنامه اسلام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ندارد

چکیده

تاریخ­ نگاری اسلامی فراز و نشیب بسیاری داشته و از شرایط و ویژگی­های اجتماعی و تاریخی بسیاری تأثیر پذیرفته است، تا آنجا که می­ توان از مؤلفه ­هایی یاد کرد که به مثابه مجموعه یک گفتمانِ تاریخی، تاریخ نگاری یک دوره را رقم می زند.آثار دکتر عبدالحسین زرین­ کوب درباره تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی، طی نیم قرن گذشته در حوزه دانشگاهی از مقام و مرجعیت شایانی برخوردار بوده است. دو قرن سکوت،  محصول دهه سی خورشیدی، اثری که بیش از آثار دیگر وی زبانزد عام و خاص است، روایتی متفاوت با روایت کارنامه اسلام، محصول دهه پنجاه خورشیدی، ارائه می­ دهد. در روایت نخست بر دستاورد تمدن اسلامی در قرون نخست می­تازد و ورود اعرابِ مسلمان را منشأ نگون­بختی ایرانیان می ­نامد و در روایت دیگر به آن می­ بالد و این تلاقی را موجب باروری و شکوفایی دو تمدن می ­داند. مقاله پیش­رو سعی دارد به مقایسه این دو روایت از تمدن اسلامی و واکاوی تناقض پیش ­آمده از منظر هرمنوتیک بپردازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

One Civilization and Two Interpretations: Rereading Two Works by Abdulḥusayn Zarrinkub: Du Qarn Sukut and Karnami-yi Islam

نویسنده [English]

  • S Shohani
چکیده [English]

Islamic historiography has been full of ups and downs, and has been
affected by many social and historical parameters, to such an extent
that some of these parameters, in the same way as a historical
discourse, have created a historiographical era. Abdulḥusayn
Zarrinkub’s works on the history of Iran at first centuries of Islamic
period were of great importance and authority in academies in Iran.
Du Qarn Sukut, written in thirties (Persian calendar), his most famous
work, presents a different account in comparison with Karnami-yi
Islam, written in fifties. In his first account, Zarrinkub attacks the
achievements of Islamic civilization in two first centuries, and
considers Arab conquest as the reason of Persian’s misfortune; while
in his second account, admires this civilization, and considers this
encounter as a reason for flourishing and fruitfulness of both
civilizations. This article tries to compare these two accounts of
Islamic civilization, and examine the aforementioned contradiction
hermeneutically.

کلیدواژه‌ها [English]

  • toleration
  • rough treatment
  • cosmopolitism
  • peaceful coexistence
  • protected people
  • Islamic culture and civilization
  • Islamic world
  • Abdulḥusayn Zarrinkub