نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه تاریخ، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار گروه تاریخ ایران اسلامی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار گروه تاریخ اسلام، دانشکده علوم قرآن و حدیث، دانشگاه مذاهب اسلامی، تهران، ایران

چکیده

تدوین و نگارش سیره‌، سال‌ها پس از رحلت پیامبر(ص) و صحابه در دوره اموی آغاز و در دوره عباسی تکامل یافت. نگاه پسینی به ‌همراه پیش‌آگاهی و فاصله تاریخی وقوع حوادث تا نگارش آن، سبب شد تا راویان با اطلاع از اوضاع روزگار خویش‌ و اخبار گذشته، فرصت مناسبی برای داستان‌پردازی بیابند. از جمله روش‌هایی که راویان به آن مبادرت ورزیده‌اند وارد کردن اخبار کاهنان در سیره نبوی است. این مقاله در پی پاسخ به این پرسش است  ‌که  سیره‌نویسان با چه اهدافی اخبار کاهنان را محور تدوین بخشی از سیره پیامبر(ص) قرار داده و بدان­ها پرداخته­اند؟ بررسی داده‌های منابع اصلی نشان می‌دهد که ورود گزارش کاهنان در داستان­ها، نوعی اعتباربخشی به اصالت داستان­ها بوده‌است. یعنی داستانی ساختگی با اتصال به نیروهای ماورایی و منابع غیبی، اصیل جلوه داده می‌شد؛ امری که پذیرش آن در محیطی که از عقل‌گرایی فاصله گرفته بود، به ‌سهولت صورت می‌گرفته‌است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Reflection of Cohens Narrations on The Prophet Sȋrah: An Analysis of Pre-Prophetic Mission Narrations

نویسندگان [English]

  • Naser Abedi Abedi 1
  • Gholam Hosein Zargarinejad 2
  • Sina Forouzesh 3
  • Osman Yousefi 4

1 PhD Student of Islamic History, Faculty of Literature and Humanities, Islamic Azad University, Tehran, Iran

2 Professor, Department of History, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran

3 Associate Professor, Department of History of Islamic Iran, Faculty of Literature and Humidities, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

4 Assistant Professor, Department of Islamic History, Faculty of Quran and Hadith, University of Islamic of Islamic Religions, Tehran, Iran

چکیده [English]

The compilation of the Prophet’s sȋrah was begun many years after his and companion death in the Umayyad period and evolved in the Abbasid period. The next look, along with the foresight and the historical distance between the events and the writing and by being aware of the situation of their time, and the past news, caused the narrators to find a suitable opportunity for storytelling. One of the methods used by the narrators is to include the news of the Cohens in sȋrah .This article seeks to answer this question: What are the purposes of biographers who put the news of Cohens in the center of sȋrah and how have dealt with them? A study on the main sources shows that the inclusion of the Cohens reports in the stories was a kind of making authenticity for those stories. This means that a forged story with supernatural forces was represented genuine. This is something that was easily accepted in a society that was far from rationality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic Historiography
  • Sȋrah
  • Cohens Storytelling
قرآن کریم
ابن اثیر، مجدالدین أبوالسعادات بن محمد بن محمد، النهایه فی غریب الحدیث، به­کوشش طاهر أحمد الزاوى و محمود محمد الطناحی، بیروت، مکتبه العلمیة، 1399ق/1979م.
ابن‌اسحاق، محمد بن اسحاق بن  یسار، سیره ابن‌اسحاق، به­کوشش الدکتور سهیل زکار، بیروت، دارالفکر، 1398ق/1978م.
ابن­بابویه، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، به­کوشش مهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، 1378ق.
همو، من لایحضر الفقیه، به­کوشش علی اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‏، 1413ق.
ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد، العبر و دیوان المبتدأ و الخبر فى تاریخ العرب و البربر و من عاصرهم من ذوى الشأن الأکبر،‌ به­کوشش خلیل شحاده، بیروت، دار الفکر، 1408ق/1988م.
ابن‌سعد، محمد، الطبقات‌الکبری، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1410ق/1990م.
ابن‌عابدین الدمشقی الحنفی، محمدأمین بن عمر بن عبدالعزیز، رد المحتار على الدر المختار، قاهره، مکتبة مصطفی البابی الحلبی، 1386ق/1966م.
ابن­قتیبة دینوری، أبومحمد عبدالله بن مسلم، المعارف، به­کوشش ثروت عکاشة، القاهرة، الهیئة المصریة العامة للکتاب، 1992م.
ابن‌کثیر دمشقی، اسماعیل، البدایة والنهایة، بیروت، مؤسسه التاریخ العربی، 1412ق.
ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت، دار صادر، 1335ق.
ابن­هشام، السّیرةالنبویة، تحقیق: مصطفى السقا وإبراهیم الأبیاری وعبد الحفیظ الشلبی، القاهرة، شرکة مکتبة ومطبعة مصطفى البابی الحلبی وأولاده، 1375ق/1955م.
ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیرالقرآن، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، 1408ق.
الأصبهانی المدینی، ابوموسی، مجموعه مغیث فی غریبی قرآن و حدیث، به­کوشش عبدالکریم عزباوی، جده، دارالمدنی، 1408ق/1988م.
ابن حبیب، المحبر، به­کوشش إیلزة لیختن شتیتر، بیروت، دار الآفاق الجدیدة، بی­تا.
بلاذری، أحمد بن یحیى بن جابر بن داود، جمل من أنساب الأشراف، به­کوشش سهیل زکار و ریاض الزرکلى، بیروت، دار الفکر، 1417ق/ 1996م.
حربی، ابو‌اسحاق ابراهیم بن اسحاق، غریب الحدیث، به­کوشش سلیمان إبراهیم محمد عاید، مکه، 1405ق.
خرگوشی نیشابوری، ابوسعد عبدالملک بن ابى عثمان، شرف النبی، به­کوشش محمد روشن، تهران، بابک، 1361ش.
زرگری‌نژاد، غلامحسین، تاریخ صدر اسلام(عصر نبوت)، تهران، انتشارات سمت، 1378ش.
زمخشری، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت، دارالکتاب العربی، 1407ق.
سهیلی، أبوالقاسم عبدالرحمن بن عبدالله بن أحمد، الروض الأنف فی شرح السیرة النبویة لابن هشام، به­کوشش عمر عبدالسلام تدمری، بیروت،  دار إحیاء التراث العربی، 1421ق/2000م.
طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیرالقرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی جامعه‌ مدرسین حوزه علمیه، 1417ق.
طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات ناصر خسرو، 1372ش.
طبری، ابوجعفر محمد بن جریر، تاریخ الرسل والملوک و‌الامم، بیروت، دارالتراث، 1387ق/ 1967م.
علی، جواد، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، بیروت، دارالساقی، 1422ق.
فاکهی، أبوعبدالله محمد بن إسحاق بن العباس، أخبار مکة فی قدیم الدهر وحدیثه، به­کوشش عبدالملک بن عبد الله بن دهیش، مکة المکرمة، مکتبة الاسدی، 1421ق/2003م.
قرطبی، محمدبن احمد، الجامع لاحکام القرآن، تهران، انتشارات ناصرخسرو، 1364ش.
مسعودی، ابوالحسن علی بن الحسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، به­کوشش اسعد داغر، قم، دارالهجر، 1409ق.
مقریزی، تقى­الدین أبوالعباس احمد بن على، النزاع و التخاصم فیما بین بنی امیه و بنی هاشم، به­کوشش حسین مونس، قاهره، درالحدیث، 1419ق.
همو، إمتاع الاسماع بما للنبى من الأحوال و الأموال و الحفده و المتاع‏، به­کوشش محمد عبدالحمید النمیسى، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1420ق/1999م.
یاقوت حموی، شهاب الدین ابوعبدالله، معجم البلدان، بیروت، دارصادر، 1995م.
یحصبی، أبوالفضل القاضی عیاض بن موسىالشفا بتعریف حقوق المصطفى، بیروت،  دار الفکر الطباعة والنشر والتوزیع، ١٤٠٩ق/١٩٨٨م.
یعقوبی، ابن واضح ، تاریخ الیعقوبی، بیروت، دار